19 edycja

Konfrontacje polecają – Retrospektywa: Xavier Dolan

Pragniemy serdecznie zaprosić naszych widzów na przegląd filmów Xaviera Dolana. W czerwcu w Kinie Centrum Kultury będzie okazja zobaczyć 4 obrazy tego kanadyjskiego reżysera. Jego twórczość wpisuje się w nurt filmów queer, a tym samym nawiązuje do tematyki tegorocznej edycji Festiwalu – w programie znajdą się propozycje teatralne skupiające się na głębokiej analizie tematu tożsamości w kontekście społecznym, politycznym, kulturowym. Także w Kinie Konfrontacji w październiku  powrócimy do tematyki queer i LGBTQ.

Już teraz jednak polecamy retrospektywę Dolana. Poniżej znajdziecie program projekcji oraz kilka słów o sztuce tego młodego, utalentowanego i nagradzanego na festiwalach na całym świecie twórcy autorstwa Natalii Mackiewicz.

Bilety na wszytkie projekcje w cenie 2 złotych dostępne są w Kasie Centrum Kultury.

20.06 / piątek / godz. 20.00
Zabiłem moją matkę
reżyseria: Xavier Dolan; występują: Anne Dorval, Xavier Dolan, François Arnaud, Suzanne Clément
dramat / Kanada / 2009

Debiut reżyserski dziewiętnastolatka. Hubert jest zbuntowanym nastolatkiem, który nienawidzi swojej matki. Nie znosi jej kiczowatego gustu, niemodnych ubrań i upodobania do tanich bibelotów. Nade wszystko jednak nie znosi poczucia winy, jakie próbuje w nim wzbudzać. Matka natomiast nie rozumie, co dzieje się z jej ukochanym dzieckiem. Czuje się bezradna. Widzi, że dzieli ich coraz większa przepaść.
Czas trwania: 96 minut
Film w oryginalnej wersji językowej z polskimi napisami

ZABIŁEM_MOJĄ_MATKĘ (1) ZABIŁEM_MOJĄ_MATKĘ (2) ZABIŁEM_MOJĄ_MATKĘ (3)

21.06 / sobota / godz. 20.00
Wyśnione miłości

reżyseria: Xavier Dolan; występują: Monia Chokri, Niels Schneider, Xavier Dolan
dramat / Kanada / 2010

Pełna energii i emocji opowieść o przyjaźni, miłości, rywalizacji i zdradzie. Bohaterowie, Francis i Marie, są dobrymi przyjaciółmi. Pewnej szalonej nocy spotykają Nicolasa, młodego chłopaka, który właśnie przyjechał do Montrealu. Bohaterowie coraz bardziej zafascynowani znajomym popadają w obsesję na jego punkcie. Ich przyjaźń zamienia się w miłosny pojedynek. Doskonały obraz ze fascynującą muzyką.
Czas trwania: 95 minut
Film w oryginalnej wersji językowej z polskimi napisami

WYŚNIONE_MIŁOŚCI (1) WYŚNIONE_MIŁOŚCI (2) WYŚNIONE_MIŁOŚCI (3)

22.06 / niedziela/ godz. 20.00
Na zawsze Laurence

reżyseria: Xavier Dolan; występują: Melvil Poupaud, Suzanne Clement, Monia Chokri, Nathalie Baye
melodramat / Kanada, Francja / 2012

W latach 90. Laurence powiedział swojej dziewczynie Fred, że chciałby stać się kobietą. Pomimo przeciwieństw stawiają razem czoła uprzedzeniom przyjaciół, sugestiom rodzin i fobiom społeczeństwa, którego zasad nie cenią. Wyruszają w dziesięcioletnią podróż, w czasie której mogą stracić nie tylko siebie nawzajem, ale również własną, wewnętrzną tożsamość. Przejście na drugą stronę nawet dla nich jest wielką tajemnicą.
Czas trwania: 168 minut
Film w oryginalnej wersji językowej z polskimi napisami

NA_ZAWSZE_LAURENCE (3) NA_ZAWSZE_LAURENCE (2) NA_ZAWSZE_LAURENCE (1)

23.06 / poniedziałek / godz. 20.00 PREMIERA LUBELSKA
Tom

reżyseria: Xavier Dolan; występują: Xavier Dolan, Pierre Yves Cardinal, Lise Roy
thriller / Francja, Kanada / 2014

Tytułowy bohater wyrusza w podróż na pogrzeb kochanka. Na miejscu odkrywa, że nikt nic nie wie ani o nim, ani o tym, co go łączyło ze zmarłym. Brat nieboszczyka wkrótce ustala zasady dziwnej gry, do której wciąga Toma. By uchronić dobre imię rodziny i pogrążoną w żałobie matkę, Tom przyjmuje rolę rozjemcy w domu, którego niejasna przeszłość rzuca jeszcze większy cień na jego obecność na farmie.
czas trwania: 95 minut
film w oryginalnej wersji językowej z polskimi napisami

TOM (1) TOM (2) TOM (3)

 

Xavier Dolan – reżyser, scenarzysta, aktor oraz producent. Pomimo swojego młodego wieku (25 lat) stworzył już pięć pełnometrażowych obrazów. Jego ostatni film pt. Mommy zdobył nagrodę Jury na 67. Festiwalu w Cannes.

Nietuzinkowość i odwaga to cechy charakterystyczne artysty. Ma determinację i wie, co chce przekazać, czego dowodem było stworzenie pierwszego obrazu ekranowego Dolana przede wszystkim z własnych oszczędności i dzięki finansowemu wsparciu rodziny i ekipy filmowej. Dolan często odkrywa przed widzem historie z własnego życiorysu. czyniąc prawdę ekranową bardziej wiarygodną. Kino Kanadyjczyka wpisuje się w nurt filmów queer, w subtelny sposób pokazując miłość homoseksualną, którą jest nie tylko obrazem środowiska, ale także punktem wyjścia do rozważań dotyczących relacji międzyludzkich w ogóle.

Xavier Dolan już jako 4 – latek debiutował przed kamerą. Występował w reklamach, telewizyjnych, programach rozrywkowych oraz serialach. Często pracował dubbingując filmy we francuskiej wersji językowej. Zajmuje się tym do dzisiaj, podkładając głos między innymi do postaci Rona Weasleya w Harrym Potterze. Jako 18 – latek rzucił szkołę, by poświęcić się pisaniu scenariusza, który rodził się w jego głowie przez kilka lat. Zadebiutował filmem “Zabiłem swoja matkę” na festiwalu w Cannes, na którym stał się ulubieńcem publiczności i otrzymał kilkominutowe owacje. W swoim debiucie filmowym 20– letni reżyser przedstawia toksyczną relację buntowniczego nastolatka (w tej roli sam Dolan) z matką (Anne Dorval), czerpiąc ze swoich osobistych przeżyć. Konflikt rodzinny nie dotyczy tylko międzypokoleniowych nieporozumień, ale prowadzące do niego zderzenie silnych charakterów. Gra uczuć przybiera pełną gamę emocjonalnych odcieni – miłość przeradza się w nienawiść, by za chwilę znów przypomnieć o silnej i niezbywalnej więzi matki z synem. Już w tym debiucie filmowym Kanadyjczyk zaprezentował swój wyrazisty styl, który rozwijał w kolejnych obrazach. W kadrach łączył malarstwo, fotografię, z wielką dbałością dobierał do każdej sceny muzykę. Takie podejście do tworzenia dowodzi, że Dolan jest twórcą kompletnym. Pisze scenariusze, reżyseruje, a gdy realizuje zdjęcia, w głowie układa kolejne kadry tworzące całość obrazu.

Do tematu skomplikowanej relacji syna z matką Dolan powraca w swoim ostatnim filmie pt. „Mommy”, w którym światło pada na zależność między zbuntowanym nastolatkiem, Stevem, (Antoine-Olivier Pilon) a samotnie wychowującą go kobietą, Diane( znów w roli matki Anne Dorval). W historii pojawia się sąsiadka Kyla (Suzanne Clement), która wrasta w życie rodziny z domu obok, wspólnie tworząc coś w rodzaju emocjonalnego trójkąta. Reżyser pracując nad „Mommy” był już o 5 lat starszy niż, w czasie, gdy kręcił swój debiut, czego naturalną konsekwencją powinien być dojrzalszy obraz relacji. Polski widz będzie miał szansę przekonać się o tym, gdyż film wejdzie do kinowej dystrybucji.

Po pierwszym sukcesie w Cannes, Dolan powrócił na ten najważniejszy europejski festiwal z historią “Wyśnionych miłości”. Opowieść, nasuwająca skojarzenie z “Marzycielami” Bertolucciego, dotyczy młodzieńczej, obsesyjnej miłości, w którą zaangażowana jest para przyjaciół (Xavier Dolan i Monia Chokri), rywalizująca o atencję nowego chłopaka w towarzystwie, przypominającego urodą nieziemskiego cherubina (Niels Schneider). Wybranek przyjaciół tworzy z nimi niby to niewinny trójkąt, bagatelizując seksualne napięcie, które pozostałą dwójkę bohaterów doprowadza do szaleństwa. Ślepe pożądanie i niszczycielska moc zazdrości wystawia przyjaźń na próbę, testując granice godności człowieka działającego pod wpływem silnego uczucia.

Dwa lata później znów na festiwalu w Cannes swoją premierę miał kolejny obraz Dolana pt. “Na zawsze Laurence”. Pomysł na scenariusz narodził się już podczas kręcenia zdjęć do “Zabiłem moją matkę” pod wpływem inspiracji autentycznej historii opowiedzianej przez jednego z członków ekipy zdjęciowej. Również tym razem Dolan podejmuje kolejny gorący w debacie społecznej temat transseksualizmu. Jednak na pierwszy plan wyłania się nie pytanie o akceptację tego zjawiska przez środowisko (choć wątek wykluczenia też silnie jest podkreślony w filmie), lecz możliwość przetrwania relacji  po wyjawieniu prawdy o swojej odmienności płciowej swojemu partnerowi. Dolan stawia pytanie o sens walki o miłość i możliwość wygranej w związku, w którym szczerość i zaufanie jest kwestionowane.

Po filmowej trylogii, którą Dolan sam nazwał „historiami o miłości niemożliwej”, młody Kanadyjczyk sięgnął po tekst Michela Marca Boucharda (do tej pory scenariusze były jego autorskimi pomysłami), który stał się inspiracją dla thrillera pt. „Tom”. Tytułowy bohater (w tej roli Xavier Dolan), redaktor agencji reklamowej, jedzie na pogrzeb swojego partnera. Zatrzymuje się w domu matki zmarłego, nieświadomej związku syna z kolegą z pracy. Obecny w historii Francis (Pierre-Yves Cardinal), brat nieżyjącego chłopaka, chce chronić ją przed prawdą, która może okazać się dla niej ciosem. Pobyt Toma na farmie staje się odgrywanym przed matką spektaklem kłamstw, czego konsekwencją staje się toksyczna więź Toma i Francisa. Dolan w tym filmie porusza również temat homoseksualizmu, ale wpleciony jest on w szerszy kontekst dotyczący zależności jednego człowieka od drugiego.

Zaskakująca jest nie tylko dojrzała psychologizacja postaci, ale także artystyczna wielowarstwowość filmów Dolana. Reżyser komponuje kadry z wielką dbałością, tworząc tym samym klucz do stylistyki swojej twórczości. Ekran jest przepełniony żywymi kolorami, a muzyka ilustruje niemal każdą minutę filmu. Inspirację dla Dolana stanowi muzyka rockowa i elektroniczna. Często sięga po twórczość takich zespołów, jak The Knife, Fever Ray czy Moderat. Reżyser często stosuje takie zabiegi, jak zwolnione kadry, szerokie ramki, ujęcia z góry, które w połączeniu ze skrupulatnie dobraną muzyką sprawiają wrażenie formy teledyskowej, charakterystycznej dla wszystkich jego filmów. Istotnym elementem kompletującym estetykę Dolana jest moda i nietypowe fryzury, które noszą bohaterowie filmów Dolana. odzwierciedlają współcześnie popularną wśród młodzieży hipsterską stylizację.

Współczesny świat kreowany przez Dolana staje się zwierciadłem rzeczywistości pozaekranowej, wyróżniającej się relacjami międzyludzkimi, obwarowanymi silnymi emocjami. Dolan albo irytuje albo jest uwielbiany, z pewnością nie pozostaje nikomu obojętny.

autor: Natalia Mackiewicz